Elek, drayerden gelen sıcak agreganın tane boyutlarına göre sınıflandırılmasını sağlayan ve asfalt karışımının granülometrik dağılımının kontrol altına alınmasında kritik rol oynayan temel bir proses ekipmanıdır. Elek, asfalt reçetesinde tanımlanan agrega fraksiyonlarının doğru ve tekrarlanabilir şekilde elde edilmesini sağlayarak karışım kalitesinin sürekliliğini temin eder.
Elek genellikle çok katlı (2–5 kat arası) titreşimli eleklerden oluşur ve her katmanda farklı göz açıklığına sahip elek telleri veya paneller kullanılır. Bu yapı sayesinde sıcak agrega, üst kattan alt katlara doğru ilerlerken iri daneden ince dane boyutuna doğru ayrıştırılır. Elek kat sayısı ve göz aralıkları, plent kapasitesine ve üretilecek asfalt tipine göre belirlenir.
Titreşim hareketi, eksantrik şaft veya vibrasyon motorları aracılığıyla sağlanır. Bu sistem, agreganın elek yüzeyi üzerinde homojen yayılmasını ve yüksek ayırma verimliliği elde edilmesini mümkün kılar. Titreşim genliği ve frekansı, agreganın nem oranı, sıcaklığı ve tane yapısına uygun olacak şekilde ayarlanarak elek tıkanmaları ve kapasite kayıpları önlenir.
Elek gövdesi ve taşıyıcı şase, yüksek sıcaklığa, titreşime ve dinamik yüklere dayanıklı çelik konstrüksiyondan imal edilir. Aşınmaya maruz kalan bölgelerde ısıya ve darbeye dayanıklı saclar kullanılır. Ayrıca titreşimlerin çevre ekipmanlara iletilmesini azaltmak amacıyla elek ünitesi kauçuk takozlar veya yaylı izolatörler üzerinde izole edilerek monte edilir.
Elek ünitesinden ayrıştırılan agrega fraksiyonları, yönlendirme olukları vasıtasıyla sıcak agrega bunkerlerine aktarılır. Otomasyon sistemi ile entegre çalışan elek ünitesi; titreşim, sıcaklık ve motor yükü gibi parametrelerin sürekli izlenmesine imkân tanıyarak güvenli, verimli ve kesintisiz bir üretim süreci sağlar. Bu yönüyle elek ünitesi, asfalt plentinde kalite kontrolün temel bileşenlerinden biridir.